Muzeum Transportu w Londynie – Wielka Brytania
Historia muzeum zaczęła się w latach 20. XX wieku, gdy London General Omnibus Company podjęła decyzję o zachowaniu dwóch zabytkowych omnibusów konnych oraz wczesnego autobusu silnikowego, aby przyszłe pokolenia mogły je zobaczyć. Były to pierwsze obiekty przyszłego muzeum. Z biegiem lat liczba eksponatów rosła, a kolekcja w latach 1963–1972 XX wieku była prezentowana publiczności jako część Museum of British Transport w starym garażu autobusowym przy Clapham High Street. Później, w 1973 r., przeniesiono ją do Syon Park w zachodnim Londynie jako London Transport Collection, gdzie była składowana i częściowo udostępniana zwiedzającym. W tym czasie przygotowywano przebudowę dawnej hali targowej warzyw, owoców i kwiatów w Covent Garden na stałą siedzibę muzeum. Gdy budynek był gotowy, kolekcja została tam przeniesiona i otwarta dla publiczności jako London Transport Museum 28 marca 1980 r. przez księżniczkę Annę. Muzeum działa w dwóch siedzibach w Londynie. Główna, w Covent Garden, nosi nazwę swojej macierzystej instytucji. Druga siedziba, zlokalizowana w Acton, to Dworzec Muzeum Transportu Londyńskiego, który pełni głównie funkcję magazynową i jest otwarty dla zwiedzających w wyznaczone dni przez cały rok. Ja odwiedziłem tę pierwszą. Cała kolekcja liczy około 450 tysięcy obiektów, w tym pojazdy – od XIX-wiecznych omnibusów po współczesne autobusy, metro i kolej miejską – a także modele, plakaty, mapy oraz urządzenia związane z transportem miejskim w Londynie. Pomijając lektykę z 1780 r., którą niosły dwie osoby i która często powodowała kolizje z pieszymi, na początku były omnibusy, takie jak np. omnibus Shillibeera, który zapoczątkował historię londyńskich autobusów. 4 lipca 1829 roku George Shillibeer uruchomił pierwszą linię omnibusową między Paddington a Bankiem. Omnibus był ciągnięty przez trzy konie i mógł pomieścić 22 osoby. Innym przykładem był autobus konny Tillinga typu „knifeboard”, który kursował w Londynie w latach 1875–1895. Mógł zabrać nawet 26 pasażerów. Ten egzemplarz brał również udział w obchodach stulecia omnibusa w 1929 roku. W 1903 r. w Londynie pojawiła się pierwsza taksówka. Szybko zastąpiła dorożki konne i omnibusy, których w latach 20. XX wieku prawie już nie było, a liczba taksówek wynosiła około 8 tysięcy. W 1934 roku wprowadzono niskopodłogowego Austina, który przez dekadę był najliczniejszą taksówką. Drugim modelem był Carbodies FX4S Plus z 1988 r., przekazany muzeum w 2007 r. przez swojego właściciela, który pracował jako londyński taksówkarz przez 30 lat. Taksówki typu FX były produkowane w latach 1958–1997 i stały się powszechnym widokiem na londyńskich ulicach. Jeśli chodzi o samochody, to jednak najwięcej jest charakterystycznych dla Londynu autobusów piętrowych. Leyland X2 (X-type double deck) z 1908 r. zachował się w 55% w stanie oryginalnym. Ciekawą historię ma LGOC B-type z 1914 r. Autobus ten został wprowadzony na rynek w 1910 roku, gdy większość taboru autobusowego była jeszcze konna, ale do 1913 r. wyprodukowano już 2,5 tysiąca sztuk. Udowodniły one swoją niezawodność mechaniczną i stały się pierwszymi autobusami produkowanymi masowo. Do 1919 roku autobusy typu B zastąpiły wszystkie autobusy konne oraz większość autobusów samochodowych w Londynie. Po wybuchu wojny w 1914 roku autobusy zostały przejęte przez Departament Wojny wraz z kierowcami i mechanikami. Przemalowano je na kolor khaki. Każdy z nich mógł przewieźć 24 żołnierzy z wyposażeniem na linię frontu i z powrotem, a także służyły jako ambulanse, ciężarówki, a nawet mobilne gołębniki. W ten sposób wykorzystano około 1200 londyńskich autobusów. Ten konkretny model powrócił później do regularnej eksploatacji, zanim został wycofany w 1924 roku. Renowacja autobusu przez Muzeum Transportu Londyńskiego została ukończona w 2014 roku. Początkowo miał on czerwone barwy London General Omnibus Company, a następnie został przemalowany na kolor khaki, używany w czasie wojny. Obok siebie stały dwa piętrusy Routemaster RM1737 z 1963 roku – ikona designu i symbol Londynu rozpoznawalny na całym świecie. W 1969 roku jeden z nich na krótko pojawił się na ulicach w wielokolorowych barwach w ramach kampanii reklamowej. Drugi to autobus piętrowy AEC RT 4712 z 1954 r., również jeden z najbardziej rozpoznawalnych autobusów miejskich połowy XX wieku. Ten egzemplarz zasłynął także tym, że został pomalowany na złoto w 2002 r. z okazji Złotego Jubileuszu królowej Elżbiety II. W Londynie do początku lat 60. XX wieku kursowały również trolejbusy, oczywiście piętrowe. Ten stojący w hali AEC K2 kursował w północnym i północno-wschodnim Londynie od marca 1939 do kwietnia 1961 roku. Firma Leyland Motors Ltd. wyprodukowała ich 150 sztuk. Wystawiana jest jedynie niewielka część pojazdów w porównaniu z całą kolekcją, jaką posiada muzeum. Część muzeum z ekspozycją kolejową https://www.naokoloswiata.pl/muzeum-transportu-w-londynie-wielka-brytania-2/
